Thoạt nghe có vẻ phi lý, nhưng hoàn toàn có thể bạn nhé, chúng ta không những có được vườn rau xanh và sạch mà còn tăng được năng suất cây trồng nhờ dùng các loại sâu bọ có lợi tiêu diệt sâu bọ có hại. Nhờ vậy vườn rau nhà bạn có thể sạch sâu, kháng được bệnh tật nên tăng năng suất là dĩ nhiên rồi.

Cùng xem qua sự lợi hại của các anh bạn thiên địch này nhé!

Việc sản xuất rau sạch, rau an toàn trong nông nghiệp đô thị đã trở thành nhu cầu cấp thiết của xã hội trong quá trình đô thị hoá, ngoài yếu tố bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng còn có ý nghĩa rất lớn về kinh tế và khoa học vì hướng tới một nền nông nghiệp bền vững. Nghiên cứu khai thác lợi dụng thiên địch tự nhiên để phòng chống sâu hại là một hướng quan trọng trong phát triển biện pháp sinh học. Đây cũng là biện pháp chủ đạo của hệ thống phòng trừ dịch hại tổng hợp và là nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững.

Vấn đề trong Sản xuất rau an toàn

Tại khu vực Hà Nội, bao gồm cả tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh, Vĩnh Phúc và 4 xã của huyện Lương Sơn, Hòa Bình đã xuất hiện nhiều vùng tập trung sản xuất rau an toàn, trong đó các khu sản xuất rau trong nhà lưới đang được nhân rộng và phát triển, đáng kể như mô hình rau an toàn trồng trong nhà lưới ở Ðông Anh, Gia Lâm và Hoàng Mai, khu trồng rau ở Kim An, Lĩnh Nam. Tuy nhiên, trong canh tác rau an toàn trong nhà lưới công tác phòng chống sâu bệnh vẫn áp dụng biện pháp như ở ngoài cánh đồng với việc lạm dụng, gia tăng việc sử dụng thuốc, phân hóa học và chất kích thích sinh trưởng.

Theo Cục bảo vệ Thực vật năm 2010 có 28,3% số mẫu rau có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng tối đa cho phép, 78,75% mẫu rau có hàm lượng chì cao hơn mức cho phép, 50,02% mẫu rau có hàm lượng Ni-tơ-rát cao hơn mức quy định, 67,85% mẫu có chứa E-cô-li và 96,42% mẫu có chứa Cô-li-phom. Trong nhiều năm qua, việc nghiên cứu và sử dụng tài nguyên côn trùng có giá trị kinh tế trên cây rau đã được thực hiện và đạt được nhiều kết quả, tuy nhiên các kết quả nghiên cứu này chỉ thực hiện trên rau trồng ở ngoài đồng mà chưa tiến hành ở vùng tập trung sản xuất rau an toàn trong nhà lưới, nhất là những nghiên cứu về thành phần sâu hại, thiên địch, sự phát triển và biện pháp phòng chống sinh học sâu hại rau trong nhà lưới nhằm phục vụ sản xuất rau an toàn theo hướng thực hành sản xuất nông nghiệp tốt – GAP (Good Agricultural Practices) thay thế cho việc sử dụng phương pháp canh tác ở ngoài đồng.

Các loại côn trùng có ích

Góp phần sản xuất rau an toàn theo hướng GAP, cung cấp các sản phẩm rau an toàn cho Thủ đô Hà Nội và các đô thị xung quanh, đề tài “Nghiên cứu thành phần loài, sự phát triển của côn trùng hại- dùng thiên địch diệt trừ chúng và một số biện pháp phòng chống sinh học sâu hại rau phục vụ sản xuất rau an toàn trong nhà lưới tại một số điểm ở Hà Nội” do PGS.TS. Trương Xuân Lam, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm KHCNVN làm chủ nhiệm đã được triển khai và thu được những kết quả khả quan.

Nhóm thực hiện đề tài đã tiến hành lưu giữ, nhân nuôi và bảo quản hơn 300 thế hệ ong mắt đỏ ký sinh trên trứng ngài gạo tại Phòng Côn trùng học thực nghiệm, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật với quy trình nhân nuôi có thể sản xuất đáp ứng đủ số lượng ong thả ra cánh đồng nhằm diệt trừ sâu hại rau.

Trên cây rau trong nhà lưới, tiến hành thả OMĐ (ong mắt đỏ) với mật độ 740.000 cá thể/ ha trên rau cho thấy tỷ lệ trứng sâu tơ bị ký sinh bởi OMĐ là khá cao (73,43 – 83,33%) và mật độ sâu tơ giảm thấp so với đối chứng không thả OMĐ. Thả bọ rùa chữ nhân với mật độ 1 cá thể/1m2 (thả 2000 ấu trùng và 6000 trưởng thành/ 8000m2) đã làm giảm mật độ rệp xám hại rau sau 6 ngày thả so với đối chứng không thả. Thả bọ đuôi kìm bắt mồi trên rau cải bắp trong nhà lưới kín với mật độ thả 1 con/m2 có thể khống chế mật độ rệp xám và sâu tơ. Thả thiếu trùng và trưởng thành của bọ xít nâu bắt mồi và 2 loài bọ xít cổ ngỗng bắt mồi với mật độ thả 0,2-0,5 cá thể /m2 đã làm giảm đáng kể mật độ sâu hại thuộc bộ cánh vẩy so với đối chứng không thả.

Để đạt được hiệu quả tối ưu từ mô hình phòng trừ sinh học sâu hại (không sử dụng thuốc trừ sâu) trong sản xuất rau an toàn theo hướng GAP trong nhà lưới là cần phải thả 1 đợt BĐK (bọ đuôi kìm) và BXBM (bọ xít bắt mồi) vào tháng 2, thả OMĐ (ong mắt đỏ), BĐK và BXBM vào tháng 5 và thả 2 đợt BRBM vào tháng 12.

Các chuyên gia bộ môn Côn trùng, Khoa Nông học thuộc Trường ĐH Nông nghiệp 1 Hà Nội cũng vừa hoàn thiện quy trình nhân nuôi nhện bắt mồi ứng dụng trong phòng trừ nhện đỏ, rệp và sâu hại rau, đậu, hoa hồng, bí xanh, cam, cà chua thay cho thuốc trừ sâu hóa học, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng của nông sản và bảo vệ môi trường sinh thái, sức khỏe con người.
Nhện bắt mồi có vòng đời ngắn, sức sinh sản cao; do đó dùng nhện bắt mồi để trừ sâu, rệp và nhện hại cây trồng trong nhà kính, nhà lưới là rất phù hợp và hiệu quả. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu này cũng đã thành công trong dùng bọ xít bắt mồi để phòng trừ bọ trĩ hại rau và rất mong muốn được phổ biến, triển khai trên phạm vi rộng, nhất là những vùng trồng rau sạch.

Từ những nghiên cứu trên cho thấy việc phát triển nhân nuôi các loài thiên địch của sâu hại đem lại nhiều lợi ích đối với ngành trồng trọt. Trong tương lai, đây là một trong những biện pháp hữu hiệu giúp hạ giá thành sản phẩm phù hợp với khả năng tài chính của người nông dân và thấp hơn so với chi phí mua thuốc trừ sâu, giải quyết được áp lực ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật do sử dụng thuốc trừ sâu ngày càng nhiều và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Thaprauxanh.com Theo VietQ
Bình luận